سال اصلاح الگوی مصرف

نویسنده : عرفان



دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: شنبه 3 بهمن 1388 11:11 ب.ظ

نویسنده : عرفان
نماز و اسرار تربیتی آن

• نمازموجب یاد خداست:
یاد خدا بهترین وسیله برای خویشتن داری و كنترل غرایز سركش و جلوگیریاز روح طغیان است. «نمازگزار» همواره به یاد خدا می‏باشد، خدایی كه ازتمام كارهای كوچك و بزرگ ما آگاه است، خدایی كه از آنچه در زوایای روان ماوجود دارد و یا از اندیشه ما می‏گذارد، مطلع و باخبر است و كمترین اثر یادخدا این است كه به خودكامگی انسان و هوسهای وی اعتدال می‏بخشد، چنان كهغفلت از یاد خدا و بی خبری از پاداشها و كیفرهای او، موجب تیرگی عقل و خردو كم فروغی آن می‏شود.
انسان غافل از خدا در عاقبت اعمال و كردار خود نمی‏اندیشد و برای ارضایتمایلات و غرایز سركش خود حد و مرزی را نمی‏شناسد و این نماز است كه او رادر شبانه روز پنج بار به یاد خدا می‏اندازد و تیرگی غفلت را از روح وروانش پاك می‏سازد.
به راستی، انسان كه پایه حكومت غرایز در كانون وجود او مستحكم است،بهترین راه برای كنترل غرایز و خواستهای مرزنشناس او همان یاد خدا، یادكیفرهای خطاكاران و حسابهای دقیق و اشتباه‏ناپذیر آن می‏باشد. از این نظرقرآن یكی از اسرار نماز را یاد خدا معرفی می‏كند: «اقم الصلوة لذكری؛ نمازرا برای یاد من بپادار!» (1(


دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -

نویسنده : عرفان
راهکارهای اجرایی اصلاح الگوی مصرف

» ایران الگوی خوبی برای کشورهای در حال توسعه است » وزیر نفت بر اصلاح الگوی مصرف انرژی تاکید کرد » اصلاح الگوی مصرف، زمینه مناسبی برای بهره گیری اصولی تر از انرژی است

اصلاح الگوی مصرف که به معنی نهادینه کردن روش صحیح استفاده از منابع کشور است، سبب ارتقای شاخص‌های زندگی و کاهش هزینه‌‌ها شده و زمینه ای برای گسترش عدالت است.

از طرفی الزام مصرف بهینه باعث می شود تا علاوه بر پیشرفت علمی ناشی از ارتقای فن آوری در طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات بهینه مطابق با استانداردهای جهانی، فرصت توزیع مناسب منابع و به تبع آن پیشرفت در دیگر بخش هایی که کمتر مورد توجه بوده است نیز فراهم گردد. از این رو ارتباط منطقی بین نامگذاری سال اول دهه پیشرفت و عدالت به "اصلاح الگوی مصرف" بیشتر نمایان می شود.

اصلاح الگوی مصرف نیازمند فرهنگ‌‌سازی پایدار است و این خود نیازمند راهکارهایی است تا همه افراد جامعه الزام رفتارهای اصلاح مصرف را احساس کنند و به تدریج این اصلاح نهادینه شده و به یک رفتار پایدار و نهایتا به یک فرهنگ در تمامی عرصه های مصرف تبدیل شود.

اصلاح الگوی مصرف در دو سطح "تولید کالا" و "مصرف کالا" قابل بررسی است. در سطح تولید کالا که از مرحله تبدیل مواد خام تا انتقال و توزیع به مصرف کننده را شامل می شود، نیاز است که سازندگان و تولیدکنندگان هر دو بخش دولتی و خصوصی علاوه بر رعایت ضوابط زیست محیطی، فن آوری تولید کالاهای خود را با استانداردهای جهانی و حتی الامکان مناسب با اقلیم هر منطقه مطابق کنند.

هم اکنون هدرروی در حوزه انرژی کشور نه صرفاً در بخش مصارف خانگی و مشاغل خدماتی و تجارتی، بلکه در پالایشگاه ها، نیروگاه ها، خطوط انتقال برق، لوله های آب، واحدهای تولیدی و خودورها نیز در مقایسه با استانداردهای جهانی قابل قبول نیست. در کشورما حدود یک پنجم برق تولیدی به مصرف روشنایی می رسد که 69 درصد آن در خانه ها است لذا با استفاده از لامپ های کم مصرف می توان تاحدود زیادی در این زمینه صرفه جویی کرد. تولید انرژی و حرارت از منابع تجزیه شونده و نو همچون باد، خورشید و زباله ها در مناطقی که قابل استفاده است باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

در بخش ساخت و ساز باید اجرای آیین نامه ها و مقررات مهندسی از جمله مبحث 19 مقررات ساختمان که به بهینه سازی ساختمان در مصرف انرژی مربوط می شود، نهادینه شود. همچنین تولید مواد خوراکی از جمله نان باید با ضایعات کمتری همراه باشد. باید توجه به استفاده بیشتر از مواد قابل بازیافت در تولید الزامی گردد و دهها موارد مشابه دیگر که باید در هر صنف مورد توجه قرار گیرد.

در سطح "مصرف کالا" باید برای فرهنگ سازی نحوه مصرف بهینه خصوصاً آب، برق و گاز که تهیه آنها برای مصرف کننده سهل الوصول تر است آموزش از طریق مدارس، رسانه ها، تولیدکنندگان، وزارت نیرو و شرکت گاز بسیار موثرتر باشد. همچنین مردم ایران به علت پیوند با دین و مظاهر مقدس دینی به خوبی سنت های نهادینه شده را می پذیرند و بدان آن ارج می نهند لذا می توان در بخش آموزش  از تعالیم و آموزه های دینی که بر صرفه جویی تاکید دارند نیز بیشتر بهره برد.

از آنجا که جهت تغییر الگوی مصرف، شناخت عمیق نیازهای هردو بخش مردمی و دولتی ضروری است باید مصرف سرانه دهک ها با سطح دستمزدها و استانداردهای مصرف جهانی دقیقاً مقایسه شود و سپس درصد و میزان یارانه لازم برای هریک از کالاها مشخص شده و قیمت یارانه ای و غیریارانه ای آن تعیین گردد. بنابراین می توان دریافت که اصلاح الگوی مصرف هم نیاز (و حتی پیش نیاز) هدفمندسازی یارانه هاست. تمامی این موارد جز با وضع قوانین و نظارت بر حسن اجرای آن میسر نیست و از این روست که نقش و تاثیر مجلس در اصلاح الگوی مصرف  نمایان تر می شود.

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -

نویسنده : عرفان

در طلیعه ظهور قرن بیستم، كم كم تولیدكنندگان و شركت ها و امپراطوری های تجاری كه گستره خود را به كشورهای دیگر نیز كشانده بودند، به این نتیجه رسیدند كه برای بهره برداری بیشتر و مناسب تر از توان فراوان سازمان هایشان كه روزبه روز به آن افزوده می شد، راهی جز مصرف انبوه وجود ندارد. دنیا، دنیای مبارزه بر سر تصاحب بازارها است و باید برای سود بیشتر به بازارهای سرزمین های دور روی آورد.
چنان كه تاریخ نشان می دهد، در ابتدا این كار با نیروی نظامی و فتح سرزمین های غرب و شرق كره زمین صورت می گرفت ولی در شرایط كنونی، حملات نظامی تا حدودی محدود شده و غربی ها راه چاره را افزایش مصرف عمومی و فراهم كردن رفاه برای همه دانسته اند و برآنند تا به طور روزافزون، روش هایی را بیابند كه ضمن استفاده عموم از مصرف زیاد در تمام زمینه ها، چرخ سودآوری ماشین های صنعتی از كار نیافتد و همواره به گردش خود به گونه ای فزاینده ادامه دهد.
در این میان تبلیغ كالاهای تجاری به یكی از ساده ترین و سریع ترین روش ها در اكثر شركت های بزرگ دنیا تبدیل شده است. تلویزیون و رسانه را نیز می توان مهم ترین ابزار این روش دانست. تنها این وسیله است كه می تواند پیام صاحبان شركت های تولیدی را به طور گسترده به درون خانه های مردم در سراسر جهان ببرد. این رسانه در حقیقت به عنوان فرد سوم این خانواده ها در نقش میهمانی ناخوانده كم كم رأی اعضای خانواده را از روی پدر خانواده برمی گرداند و به سوی افكار منتشر شده از سوی خود جلب می كند.
مصرف گرایی، اسطوره ای است كه فرد را با مصرف كردن خشنود می كند و حس یكپارچه بودن با دیگران را به او می بخشد. جملات تبلیغی به شكلی جذاب، جانشین ایده آل های مصرف كننده برای تجربه های هنری، مذهبی و خانوادگی می شود و پیچ و تاب های دست كاری شده توسط رسانه ها در نقاب اجتماعی را جایگزین ارزش های معنوی می كند. تلویزیون نه برای سرگرم كردن ما كه برای فروش كالاها به ماست كه به وجود آمده و كار بیشتر كسانی كه در شبكه های تلویزیونی كار می كنند، جلب توجه مردم است و البته تداوم این جلب توجه تا جایی كه بتوانند كالایی را تبلیغ كنند.
روزگاری تبلیغات چی ها كودكان را به عنوان یك گروه جمعیتی، نادیده می گرفتند اما امروزه كودكان و نوجوانان نیز یكی از گروه های هدف این رسانه ها هستند؛ چراكه آن ها قدرت خرج كردن دارند. درآمدهای قابل خرج آن ها بسیار هنگفت است. آن ها در بزرگسالی در زمره مصرف كنندگان درخواهند آمد و هزینه هایی كه صرف برنامه ریزی ذهن و نگرش آن ها می شود، بعدها جواب می دهد! آن ها بر تصمیمات والدین خود برای خرید كالاها تأثیر می گذارند، زیرا برای واداشتن یا ترغیب والدینشان به خرید كالاها و خدماتی خاص، شگردهای بسیاری دارند. كودكان در ازای هر پنج ساعت تماشای برنامه تلویزیون های تجاری، یك ساعت آگهی تجاری تماشا می كنند. درواقع ما كودكان مان را به دست شركت های تبلیغاتی سپرده ایم تا آن ها را متقاعد كنند كه گرسنه، خسته، زشت و نامحبوب هستند و برای تغییر این وضع، باید پول خرج كنند.
آمریكا با افراشتن آنتن های متعدد رادیویی و تلویزیونی بدون هیچ نیازی به مداخله نظامی می تواند در جامعه كمونیستی اروپای شرقی نفوذ كند و كوكاكولا را درحالی سر میزهای خانواده های آلمانی ای مهمان كند كه شاید چند سال پیش فرزندان و شوهران خود را در جنگ جهانی دوم در جنگ با متفقین ازدست داده اند. این پیشروی تا آن جا ادامه یافت كه پس از گذشت دو سه دهه، در اواخر دهه هفتاد میلادی در مسكو نیزشعبه هایی از مك دونالد و مرغ كنتاكی تأسیس شد و مشتریان در آن جا با ولع به دنبال صرف غذا همراه با نوشیدنی هایی چون كوكاكولا بودند. امروز شاید اطلاعات، گران بهاترین چیز برای همه باشد. با اطلاعات و كنترل آن می توان به همه چیز دست یافت. برخی نظریه پردازان ارتباطات بیان كرده اند: امروز جهان در دست كسی است كه رسانه ها را در اختیار دارد. به اعتقاد گردانندگان اصلی صنعت رسانه ها، چند مؤسسه بزرگ، نه تنها رسانه های مهم همگانی آمریكا، بلكه جهان را تحت كنترل خود درخواهند آورد.


دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -

نویسنده : عرفان

 این مقاله در دو بخش "مبانى نظرى " و "مبانى راهبردى " سامان دهى شده است؛ تا هم آگاهى و شناختِ لازم براى تشخیص الگوى صحیح مصرف به دست آید و هم در مرحله عمل و صحنه اجرایى، ویژگى هاى الگوى مناسب مصرف براى افراد جامعه روشن شود و شیوه هاى صحیح تخصیص درآمدها و مصرف كالاها و خدمات تعیین گردند.

الگوى مصرف هر جامعه نقشى تعیین كننده در تخصیص منابع تولید، نوع كالاهاى تولیدى و شیوه توزیع آن ها دارد؛ زیرا تخصیص بهینه منابع براى تولید كالاها و ارائه خدمات به منظور تأمین نیازهاى ضرورى و حیاتى جامعه و رفع فقر و محرومیت، تا حد زیادى به شناخت الگوى صحیح مصرف و حاكمیت آن بستگى دارد و این امر مبتنى بر جهت دهى معقول و منطقى به افكار، عقاید، آداب و رسوم و ارزش هاى مورد قبول جامعه یا به طور خلاصه، فرهنگ عمومى مردم مى باشد. این مقاله در دو بخش "مبانى نظرى " و "مبانى راهبردى " سامان دهى شده است؛ تا هم آگاهى و شناختِ لازم براى تشخیص الگوى صحیح مصرف به دست آید و هم در مرحله عمل و صحنه اجرایى، ویژگى هاى الگوى مناسب مصرف براى افراد جامعه روشن شود و شیوه هاى صحیح تخصیص درآمدها و مصرف كالاها و خدمات تعیین گردند.
ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -

نویسنده : عرفان

حضرت آیت الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال نو، سال جدید را سالی مهم خواندند و با ابراز امیدواری درباره غلبه قدرت ایمانی ملت ایران بر همه حوادث و تحولات این سال، افزودند: با توجه به اهمیت "حیاتی و اساسیِ مصرف مدبرانه و عاقلانه منابع كشور "، سال جدید را در همه زمینه ها و امور، سال اصلاح الگوی مصرف می دانم. اهمیت و سبب این نامگذاری را زمانی در می یابیم كه میزان مصرف در ایران را با كشور های دیگر مطالعه، مقایسه و مورد بررسی قرار دهیم.

بر اساس گزارش، موسسه «ماركت اوراكل» ایران از نظر ارائه بنزین ارزان سومین كشور و از نظر میزان یارانه پرداختی به این كالا نخستین كشور در میان كشورهای جهان است و بیش از 36 درصد كل مصرف بنزین خاورمیانه در سال 2007 در ایران مصرف ‌گردیده است. متوسط مصرف سوخت خودروهای بنزینی در كشورمان حدود 11 لیتر در روز است در حالی كه متوسط مصرف سوخت در كشورهای دیگر نظیر آلمان و ژاپن 2.5، در انگلیس 3.5، در فرانسه 1.9، در كانادا 6.5 و در كشور آمریكا 7.3 لیتر در روز است.هر 10 سال یك بار میزان مصرف سوخت در ایران 2 برابر می‌شود اما این نرخ رشد در مقیاس جهانی یك تا 2 درصد بیشتر نیست و میزان سوخت مصرفی جهان در حدود هر 50 سال یك بار 2 برابر می‌شود. یعنی ایران در مقایسه با میانگین جهانی 4 تا 5 برابر بیشتر سوخت مصرف می‌كند. هم‌اكنون 9 درصد سوخت جهان در ایران و توسط تنها یك درصد جمعیت جهان مصرف می‌شود. و هر ساله بیش از 38درصد از بودجه سالانه دولت ایران به یارانه بنزین اختصاص می‌یابد در حالی كه در صورت مصرف استاندارد، ایران می‌تواند یكی از صادر كنندگان بنزین باشد.

سرانه مصرف نان در ایران به گفته معاون وزیر بازرگانی حدود 160 كیلوگرم در سال است كه نسبت به كشورهای اروپایی نظیر فرانسه كه 56 كیلوگرم و در آلمان 70 كیلوگرم در سال است بیش از 2 تا 3 برابر است. و به اذعان رئیس كمیسیون برنامه و بودجه مجلس یارانه نان طی پنج سال اخیر به طور متوسط سالانه بیش از 30 درصد رشد داشته است و در سال جاری این رقم بالغ بر 26 هزار میلیارد ریال است و ادامه این روند طی 10 سال آینده با رشد متوسط 15 درصد بدون در نظر گرفتن افزایش یارانه قیمت نان ، میزان یارانه پرداختی به 600 هزار میلیارد ریال خواهد رسید.

براساس گزارش صندوق بین‌المللی پول، ایران دومین كشور جهان از نظر پرداخت یارانه انرژی با رقم 37 میلیارد دلار می‌باشد .مصرف سرانه انرژی در ایران به ازای هر نفر بیش از 5 برابر مصرف سرانه كشوری مانند اندونزی با 225 میلیون نفر جمعیت، 2 برابر چین با یك میلیارد و 300 میلیون نفر جمعیت و 4 برابر كشور هند با یك میلیارد و 122 میلیون نفر جمعیت است كه با مقایسه شاخص شدت مصرف انرژى در ایران با بسیارى از كشورهاى جهان ، شاهد وضعیت ناهنجار بهره بردارى انرژى هستیم .

در بخش ساختمان و مسكن ایران براساس آمار و ارقام منتشره، متوسط مصرف انرژی به ازای هر مترمربع در ایران 2.6 برابر متوسط مصرف در كشورهای صنعتی است كه در بعضی از شهرهای كشورمان، این رقم به حدود 4 برابر می رسد.

الگوی مصرف آب آشامیدنی بر اساس اعلام بانك جهانی برای یك نفر در سال، یك متر مكعب و برای بهداشت در زندگی به ازای هر نفر، 100 متر مكعب در سال است. بر این اساس، در كشور ما 70 درصد بیشتر از الگوی جهانی آب مصرف می‌شود! از نظر مصرف برق هم ، ایران نوزدهمین كشور پرمصرف برق در دنیاست.ودولت سالیانه یارانه‌ 4 هزار میلیارد تومانی برای برق در نظر می گیرد. دكتر داوودى معاون اول رئیس‌جمهور در همایش ملى نگاه قدسى به آب گفته است كه سرانه مصرف آب ایرانى‌ها پنج برابر سرانه مصرف جهان است.

تبریزی مدیرعامل سابق شركت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی در خصوص میزان مصرف گاز ایران گفته است: ایران بعد از كشورهای امریكا و روسیه در رتبه سوم مصرف جهان قرار دارد؛ میزان مصرف گاز طبیعی در ایران از 68 میلیارد متر مكعب در سال 2001 با متوسط رشد سالانه 10.3 درصد به 123 میلیارد متر مكعب در سال 2008 رسیده و پیش بینی می شود در سال 2012 میلادی میزان مصرف به 277 میلیارد متر مكعب برسد. و با ادامه این روند در سال های آینده ایران به یك مصرف كننده بزرگ گاز طبیعی در جهان تبدیل خواهد شد.این در حالی است كه دولت در سال گذشته 134هزار میلیارد ریال یارانه گاز به مشتركان بخش خانگی تعلق داده است.

سرانه مصرف شكر در ایران 29 كیلو گرم است در حالی كه میانگین مصرف شكر در جهان 22 كیلو گرم می باشد . و نیز تحقیقات كارشناسان نشان می دهد ایرانی ها 30 درصد بیشتر از میانگین جهانی روغن مصرف می كنند و همچنین مصرف میوه در ایران 4 برابر استاندارد جهانی است.

همانطور كه مشاهده می كنیم مقایسه میزان مصرف در بخش های مختلف با سایر كشورها ، نشان‌دهنده وضعیت بسیار نامطلوب مصرف در همه زمینه ها است. و جالبتر اینجاست كه سالیانه نزدیك به 12.2 هزار میلیارد تومان یارانه واقعی و 78 هزار میلیارد تومان یارانه پنهان پرداخت می كنیم. كه در مجموع مبلغ كل یارانه آشكار و پنهان دولت چیزی در حدود 90 هزار میلیارد تومان است.

امید است با استراتژی و راهبردی كه مقام معظم رهبری در پیام نوروزی خویش تبیین فرمودند، یك عزم جدی در دولت و مجلس برای تهیه یك نقشه راه در جهت اجرای اصلاح الگوی مصرف تهیه شود . ونبایدخودمان را با برگزاری چند سمینار وكنگره در این خصوص ،سرگرم كنیم و ا ز اصل پیام ایشان غافل شویم. تحقق فرمایشات مقام معظم رهبری بصورت واقعی تنها با ورود همه جانبه مردم، دولت و مجلس امكان پذیر است و ورود به این پیكار امروز یك تكلیف شرعی و ملی محسوب می گردد.

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: شنبه 26 دی 1388 05:08 ب.ظ

نویسنده : علیرضا



رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام نوروزی، سال 88 را سال اصلاح الگوی مصرف نامیدند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال
نو، سال جدید را سالی مهم خواندند و با ابراز امیدواری درباره غلبه قدرت
ایمانی ملت ایران بر همه حوادث و تحولات این سال افزودند: با توجه به
اهمیت "حیاتی و اساسیِ مصرف مدبرانه و عاقلانه منابع کشور"، سال جدید را
در همه زمینه‌ها و امور، سال اصلاح الگوی مصرف می‌دانم.

رهبر معظم انقلاب اسلامی سال 87 را سالی پُرماجرا خواندند و با اشاره به حوادث
مهم داخلی و خارجی این سال خاطرنشان کردند: سال 87 با خبرهای خوش هسته ای
که اثبات کننده توانایی ملت ایران و دانشمندان متبحر این سرزمین بود آغاز
شد و پرتاب ماهواره امید، ایران را در این سال در ردیف چند کشور صاحب این
فناوری مهم قرار داد که این پیشرفتهای حقیقتاً شگفت آور، اَرج و اعتبار
جدیدی برای ملت ایران به همراه آورده است.
ایشان در زمینه مسائل اقتصادی به بحران عظیم اقتصادی جهان اشاره و خاطرنشان
کردند: برغم این بحران بزرگ که از آمریکا شروع شد و طوفان سهمگینی در جهان
ایجاد کرد و با وجود تحریمها، مسئولان کشور توانستند کشور و ملت را از
افتادن در موج عظیم مشکلات ناشی از بحران جهانی تا حدود زیادی، دور نگه
دارند که البته باید همچنان مراقب بود و تلاش کرد تا انشاءالله پیشرفتهای
اقتصادی روزبروز شکوفاتر شود.
حضرت آیت الله خامنه ای از بروز نوآوریها و شکوفایی های چشمگیر در سال 87 ابراز
خرسندی کردند و افزودند: عمل به این شعار در مرحله مقدماتی خوب بوده است
اما باید شعار نوآوری و شکوفایی را همچنان با جدیت پیگیری کنیم تا به فضل
الهی به نقطه ای که شایسته ملت ایران است برسیم.









دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -

نویسنده : علیرضا
تا می توانی بخر و هر چه بیشتر مصرف كن.”

این شعار نامتجانس و متضاد با فرهنگ ایرانی و اسلامی این روزها به شكل خزنده ای وارد زندگی روزمره ما شده است. تب مصرف گرایی در دو دهه اخیر به شكل فزاینده ای گریبان خانواده های ایرانی را گرفته و روز به روز سبد كالاهای مصرفی آنها را جادارتر میكند. رواج پدیده مصرف گرایی در ایران به حدی است كه دیگر روا نیست به كشورهای عربی همسایه خورده بگیریم كه غوطه ور در گرداب مصرف كالاهای وارداتی هستند.
این فرایند پیش رونده اجتماعی در ایران به گونه ای است كه گویی قرار است در انتهای سند چشم انداز 1404 در كنار پیشرفتهای علمی، اقتصادی، فرهنگی و...رتبه اول را در مصرف گرایی نیز كسب كنیم.


مصرف گرایی یكی از محصولات سرمایه داری در غرب است كه با گسترش طبقه متوسط جدید، بسط جغرافیای شهرنشینی، عدم امنیت اقتصادی شهروندان،... و در پیوند مستقیم با فلسفه اصالت سود در كاپیتالیسم شكل گرفته و به جهان پیرامون نیز سرایت یافته است.
پیشینه پدیده مصرف گرایی در ایران به دوران قاجار، شكست از روسها و گسترش نفوذ انگلیسی ها باز می گردد كه روابط جدیدی را در معادلات تجاری ایران رقم زد. مثلابه موجب قرارداد تركمنچای كالاهای تولیدی روسیه به دلیل پرداخت حقوق گمركی كمتر، ارزان تر از كالاهای تولید داخلی به دست مصرف كننده ایرانی می رسید. در همین دوره كمپانی هند شرقی بریتانیا نیز پیمانهای دوستی و تجارت با دولت قاجار امضا كرد.انگلستان با استفاده از قدرت نظامی برتری تجاری خود در ایران را تثبیت نمود.كمپانی هند شرقی در مبادلات تجاری با ایران به جای پارچه های هندی كالاها و پارچه های انگلیسی را به ایران صادر می كرد. این روند در دوره پهلوی اول و دوم به نحو چشمگیری تشدید شد و عملاایران به بازار بزرگ كالاهای مصرفی غربی تبدبل گشت. آنتونی پارسونز آخرین سفیر انگلیس در رژیم شاه در اظهاراتی خطاب به بازرگانان و تجار انگلیسی در سال 1352 میگوید:”.... نخستین كاری كه اینجا می كنید این است كه تا می توانید كالاهایتان را بفروشید و فقط در صورتی سرمایه گذاری كنید كه برای فروش كالایتان چاره ای جز این كار نداشته باشید. اما اگر مجبور باشید در اینجا سرمایه گذاری كنید به میزان حداقل ممكن، سرمایه گذاری كنید و صنایعی را انتخاب كنید كه قطعات و لوازم آن از انگلستان وارد شود، مانند صنایع مونتاژ كه در واقع سوار كردن قطعات صادراتی انگلیسی در ایران است. در این محدوده و با توجه به این نكات، من معتقدم كه ایران، یكی از بهترین بازارهایی است كه شما می توانید برای مصرف كالاهای خود در جهان سوم پیدا كنید.”
سیاستهای عمدتا سقیم و بی قواره پهلوی دوم اقتصاد ایران را به ورطه نابودی می كشاند و بازار مونتاژ، كالاهای لوكس و تزئینی را در كشوری كه عموم مردم آن در رنج، محنت و محرومیت از ملزومات اولیه زندگی به سر می برند، گرم می كند.
اما با پیروزی انقلاب اسلامی و بخصوص در سالهای اولیه به نحو شگفت آوری این تب داغ فروكش می كند و فرهنگ صرفه جویی و قناعت در بین مردم ترویج می گردد. سالهای جنگ تحمیلی نمونه ایدآلی از صرفه جویی و پرهیز از اسراف ملت ایران است كه در شرایطی سخت اما مقتدر و مستقل توانستند جنگ را اداره كنند و با هرگونه نشانه مصرف گرایی مقابله نمایند. در همین سالها بود كه حتی لوازمی مانند كلینكس و دستمال كاغذی نیز در فرهنگ عمومی جایگاهی غیر ضروری و تشریفاتی داشت. اما به واسطه سیاستهای اقتصادی و فرهنگی سالهای پس از جنگ تحمیلی و به تبع آن تغییر ذائقه مردم و همچنین رویكردهای جدید دشمن در مقابله نرم افزاری با انقلاب اسلامی به یكباره تمام دستاوردهای ده سال گذشته فراموش شد و بار دیگر تجمل گرایی، مصرف گرایی و اسراف در كشور ترویج شد. این در حالی است كه عمده پیشرفتهای كشورهایی مثل ژاپن، كره جنوبی و... بر شالوده تجربیات جنگ و فرهنگ قناعت مردم جنگ دیده صورت گرفت. در واقع باید اذعان كنیم ما پس از جنگ به دلیل سیاستهای غلط یك فرصت تاریخی را از دست دادیم. بر اساس آمارهای رسمی واردات طلاو جواهرآلات در این دوره چند برابر می شود و بار دیگر بازار كالاهای لوكس داغ و اشرافی گری در بین مسئولان و مردم شیوع می یابد.
بیست سال از این دوره می گذرد و روز به روز این بیماری مزمن اجتماعی ملتهب تر می شود.
بازارهای تهران و سایر شهرهای بزرگ ایران مملو از كالاهای وارداتی چینی، كره ای، ژاپنی و... شده است. امروز در سبد جهیزیه برای یك ازدواج ساده اقلامی مانند تلویزیون ال سی دی، ماكروویو، مبلمان ترجیحا خارجی، ویدئو دی وی دی، یخچال ساید بای ساید و... یافت می شود.این در حالی است كه در آیات، روایات و فرهنگ اسلامی مصرف گرایی و اسراف به شدت مذموم است. خداوند منان در قرآن كریم به صراحت می فرماید: «ان المسرفین هم اصحاب النار» (سوره غافر، آیه 43) قطعا اسراف كنندگان اهل جهنم هستند . و یا در جای دیگر قرآن مسلمانان را انذار می دهد كه«ان المبذرین كانوا اخوان الشیاطین وكان الشیطان لربه كفورا» (سوره اسراء، آیه 27) مسلما اسراف كنندگان برادران شیاطین هستند و شیطان بر خدا كافر است . مصرف گرایی در فرهنگ ایرانیان از قدیم الایام مورد نكوهش بوده و اساسا ایرانی ها مردمانی مزین بهگوهر قناعت هستند. سعدی علیه الرحمه به زیبایی این فرهنگ را به نقش سخن ترسیم كرده است كه:” كسی را گفتند هیچ خبر داری حریر در بازار گران شده؟ او در جواب گفت: ما ارزانش می كنیم . گفتند: چگونه؟ در جواب گفت: نخریم و نپوشیم . و گفته اند سزای گرانفروش نخریدن است .”
از طرفی رمز تولید ثروت در یك كشور پرهیز از مصرف گرایی است و كشورهایی به دام تجمل و اسراف می افتند كه تولید در فرهنگ عمومی آنها جایگاهی ندارد. پرهیز از مصرف گرایی در كشورهایی مثل چین، ژاپن و برخی از كشورهای بزرگ اروپایی كه اقتصادهای بزرگی دارند كاملامشهود است.كشور ما امروز نیازمند تولید ثروت است و تحقق این مهم در گام اول مستلزم اصلاح الگوی مصرف در كشور است. رهبر فرزانه انقلاب چندی پیش در دیدار با مردم شیراز حساسیت دشمن به مسائل اقتصادی ایران را خاطرنشان كردند و فرمودند: «سال گذشته نیز دشمن درصدد ایجاد اختلال در اقتصاد كشور و بزرگنمایی مشكلات بود كه راه اساسی مقابله با مشكلات اقتصادی موجود، انضباط مالی، صرفه جویی، و پرهیز از اسراف است.»دهه چهارم انقلاب دهه پیشرفت و عدالت است.
واقعیت این است كه راه پیشرفت كشور همان گونه كه مقام معظم رهبری فرمودند پرهیز از اسراف و ترویج الگوی مصرف بومی و اسلامی است. موضوعی كه امروز در رسانه های كشور بخصوص در رسانه ملی مغفول واقع شده است. رویكرد صدا و سیما در دو دهه گذشته نه تنها نتوانسته خدمتی به اصلاح الگوی مصرف در ایران بكند بلكه متاسفانه یكی از مهمترین عوامل اشاعه فرهنگ مصرف گرایی در كشور نحوه برنامه سازی و تبلیغات در رسانه ملی است. مسئولین این رسانه مسئولیت خطیری در این زمینه دارند و باید در افكار عمومی پاسخگو باشند.


دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -



تعداد کل صفحات : 4 1 2 3 4

نظرسنجی

اصلاح الگوی مصرف را تا چه حد انجام میدهید؟
خیلی
بسیار زیاد
زیاد
در حد توان
كم
خیلی كم
انجام نمیدم